Συνέντευξη στον “REPORTER”, εφ’όλης της ύλης…

-Θεωρείτε ότι κατά την προεκλογική περίοδο συζητούνται όσο θα έπρεπε όλα τα ζητήματα που απασχολούν την κυπριακή κοινωνία;

Εγώ θα έλεγα ότι ο δημόσιος διάλογος είναι λίγο παρεξηγημένος γενικά. Έχω την εντύπωση ότι το τελευταίο εξάμηνο, τουλάχιστον σε ότι αφορά το Κοινοβούλιο, είχαν βρεθεί ενώπιον της Βουλής αρκετά καυτά ζητήματα που με τον α ή β τρόπο, είτε περάσαν επιφανειακά στη συζήτηση, είτε υπήρχαν κάποιες επιφυλάξεις να συζητηθούν ή τελοσπάντων εμμέσως πλην σαφώς και για κάποιες σκοπιμότητες, απέφυγαν να τα συζητήσουν. Την ίδια στιγμή, θα έλεγα ότι μέσα στην προεκλογική περίοδο και εκτός κοινοβουλίου, δεν δόθηκε η ευκαιρία να συζητηθούν τα καυτά προβλήματα εκτός από το Κυπριακό που λόγω και της Γενεύης, υπήρξε μια πλατιά συζήτηση.

Αλλά στα επιμέρους ζητήματα θα έλεγα πως δεν δόθηκε η απαραίτητα βαρύτητα και βάθος γιατί απορρόφησε μεγάλο χρόνο η συζήτηση για τα θέματα της πανδημίας και τα σχετικά.

Ποιο θέμα που σας απασχολεί προσωπικά, θεωρείτε ότι δεν συζητείται όσο θα έπρεπε στον δημόσιο διάλογο;

Το πιο σημαντικό ζήτημα που καίει την κοινωνία είναι τα θέματα των τραπεζών και των εκποιήσεων. Πέραν του Εθνικού που θεωρώ ότι με αυτή όλη την «κακοριζιτζιά», να το πω στα κυπριακά, που αντιμετωπίζει η κοινωνία με τις εκποιήσεις και την οικονομική εξαθλίωση που οδήγησε η παρατεταμένη πανδημία, ο κόσμος  έχει βάλει σε πρώτη προτεραιότητα αυτά τα προβλήματα.

Το Εθνικό, όσο και να το λέμε ότι είναι σε πρώτη προτεραιότητα βλέπουμε και μέσα από τις δημοσκοπήσεις ότι χάνει συνέχεια έδαφος στις δημοσκοπήσεις. Εγώ θα έλεγα την ίδια στιγμή πως και εκείνοι οι πολίτες που απαντούν στις δημοσκοπήσεις, ότι έχουν το Εθνικό ως προτεραιότητα, αν το ψάξουμε και βαθύτερα στις συζητήσεις μας που έχουμε σαν βουλευτές, το πρώτιστο που θα συζητήσει κάποιος που θα βρεθείς μαζί του, είναι τα ζητήματα της οικονομίας και πού οδηγούμαστε με τις εκποιήσεις και τις αυθαιρεσίες των τραπεζών.

-Οι βουλευτικές εκλογές διεξάγονται στη σκιά αλληλοκατηγοριών μεταξύ Κυβέρνησης και αντιπολίτευσης για το θέμα της διαφθοράς με αρκετούς να χαρακτηρίζουν το κλίμα σχεδόν ένα μήνα πριν τις εκλογές τοξικό. Συμφωνείτε με αυτή την άποψη και πώς προσεγγίζετε το θέμα της διαφθοράς.

Θεωρώ ότι υπάρχει ένα τοξικό κλίμα που το βλέπουμε να επανέρχεται παραμονές κάθε εκλογικής αναμέτρησής. Είτε είναι βουλευτικές εκλογές, είτε είναι προεδρικές εκλογές είτε είναι ευρωεκλογές, ακόμα και στις δημοτικές. Παρόλαυτα το ζήτημα των σκανδάλων, που αποτελούν καρκίνωμα για την κοινωνία μας, είναι ένα θέμα που μας απασχολεί για πάρα πολλά χρόνια. Τουλάχιστον σε ότι αφορά το άτομο μου, με την ενεργό μου συμμετοχή στην πολιτική τα τελευταία 25 χρόνια, θα έλεγα ότι συνεχώς αναδεικνύονται ζητήματα σκανδάλων, όμως η πολιτεία, τα κόμματα και όσοι διακυβέρνησαν αυτόν τον τόπο και ασχέτως αν είχαν καλές προθέσεις ή προσπαθούσαν να πείσουν την κοινωνία για διαφάνεια, έχουν αποτύχει στα μάτια των πολιτών και της κοινωνίας.

Η κοινωνία και οι πολίτες βλέπουν ουσιαστικά ότι οι ελάχιστοι που καταδικασθήκαν και φυλακίστηκαν θεωρούνται τα μικρά ψαράκια. Τα μεγάλα ψάρια δυστυχώς έχουν σκίσει τα δίκτυα της νομιμότητας που θα μπορούσε να τους οδηγήσει στα δικαστήρια και αυτό δημιουργεί μια αναξιοπιστία στο πολιτικό σύστημα της Κύπρου. Προσωπικά ως βουλευτής νιώθω πολύ αμήχανα και ντροπή με όλα αυτά που έχουν δει το φως της δημοσιότητας αυτή την περίοδο. Είτε αφορούσαν χρυσά διαβατήρια ή τραπεζικά σκάνδαλα και άλλα.

-Μπορεί να αποκατασταθεί το κύρος της Βουλής;

Αν μιλήσουμε με ειλικρίνεια και προσεγγίσουμε αυτά τα θέματα με τη σωστή οπτική και πρόθεση να διερευνηθούν όλα τα σκάνδαλα και όχι μόνο να διορίζουμε Ερευνητικές Επιτροπές που κάνουν μόνο εκθέσεις, τότε κάτι μπορεί να γίνει. Πρέπει να δούμε αποτελέσματα. Να δούμε να οδηγούνται κάποιοι στη Δικαιοσύνη και όχι να προσπαθούν να συγκαλύψουν πράγματα και καταστάσεις. Να δούμε τα καυτά προβλήματα που απασχολούν την κοινωνία και να δώσουμε λύση μακριά από οποιαδήποτε προεκλογική σκοπιμότητα.

Νομίζω ότι χάνουμε το παιχνίδι ως δημοκρατία και βλέποντας τι συμβαίνει σε άλλες χώρες, αλλά και τη δική μας με κόμματα που εκφράζουν τον λαϊκισμό και την ακρότητα να αναδύονται, αυτό νομίζω πρέπει να μας προβληματίσει. Αν πάμε, μάλιστα, κάποιες δεκαετίες πίσω θα δούμε την ιστορία να επαναλαμβάνεται.

-H άτυπη πενταμερής της Γενεύης ανήκει στο παρελθόν. Αναμφίβολα η κατάληξη της δεν μπορεί να ικανοποιεί τη δική μας πλευρά. Πώς αξιολογείται την παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας και τη στάση που κράτησε ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ;

Αναμφίβολα γνωρίζαμε ότι η Τουρκία θα κατέθετε την πρόταση δύο ξεχωριστών κρατών. Αυτό το βλέπαμε αλλά δεν προειδοποιήσαμε και δεν εκφράσαμε έντονα τις θέσεις μας, τόσο στον Γενικό Γραμματέα όσο και στα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας ότι θα έπρεπε κατηγορηματικά κατά τη διάρκεια της διάσκεψης στη Γενεύης να ξεκαθαρίσει με τον πιο έντονο τρόπο ο Αντόνιο Γκουτέρες, ότι αυτό είναι εκτός των παραμέτρων.

Αντί αυτού είδαμε μια δήλωση του ΓΓ ότι θα τετραγωνίσει τον κύκλο. Το μεγάλο ερωτηματικό που γεννάται είναι πως θα τετραγωνίσουμε τον κύκλο; Πρέπει δηλαδή επειδή η Τουρκία έκανε τρία βήματα πίσω και μετά αποφάσισε να κάνει ένα μπροστά, τα δύο βήματα που έχουν μείνει να τα καλύψουμε με νέες υποχωρήσεις;.

Αυτά τα ζητήματα θα πρέπει να τα ξεκαθαρίσουμε από μόνοι μας. Δυστυχώς ενώ πηγαίνουμε σε συνομιλίες εδώ και 48 χρόνια, βλέπουμε την Τουρκία συνεχώς να αναβαθμίζει τις θέσεις της και εμείς συνεχώς υποχωρούμε. Αντί η Τουρκιά να είναι στο σκαμνί, την έχουμε απενεχοποιήσει  και συζητούμε με τα ίδια τα θύματα της εισβολής για να βρούμε μια λύση που πρέπει να περάσει από την έγκριση της Τουρκίας. Εξού έχουν περάσει από την τ/κ διοίκηση πολύ προοδευτικοί αντιπρόσωποι των Τουρκοκυπρίων και μέσα από αυτές τις φωνές δεν καταφέραμε να βρούμε τη λύση. Το ερώτημα είναι γιατί μεταξύ μας επιρρίπτουμε κάθε φορά που είμαστε στην αντιπολίτευση την ευθύνη στην συμπολίτευση ή στο κόμμα που κυβερνά. Με όλες τις Κυβερνήσεις βλέπαμε πάντα ότι το αδιέξοδο προκύπτει λόγω της αδιαλλαξίας της Τουρκίας. Δεν διαβλέπουμε δηλαδή πως το πρόβλημα είναι εισβολής και κατοχής και να θέσουμε την Τουρκία ενώπιον των ευθυνών της και να καταγγείλουμε πως είναι λόγω της δικής της στάσης που μένει άλυτο το Κυπριακό.

-Πόσο ψηλά μπορούμε να θέσουμε τον πήχη των προσδοκιών ενόψει της επόμενης πενταμερούς που εξήγγειλε ο Αντόνιο Γκουτέρες. Πιστεύετε πως υπάρχουν ελπίδες για αλλαγή στάση της Τουρκίας ή συμμερίζεστε την άποψη που λέει πως πρόκειται για μια επικίνδυνη εξέλιξη με τον κ. Γκουτέρες να προσπαθεί να γεφυρώσει το χάσμα μεταξύ των δύο πλευρών;

Ο Γενικός Γραμματέας προσπαθώντας να τετραγωνίσει τον κύκλο θα μας υποχρεώσει να υποχωρήσουμε εμείς και στο τέλος το αποτέλεσμα θα είναι, αντί σε λύση δύο κρατών να οδηγηθούμε σε συνομοσπονδία. Δηλαδή να δώσουμε στα δύο συνιστώντα κρατίδια κυριαρχικά δικαιώματα. Νομίζω αν γίνει αυτό θα έχουμε χάσει εντελώς το παιχνίδι. Διότι μετά από μερικά χρόνιά θα έρθει η Τουρκία και να διεκδικεί δύο ξεχωριστά κρατίδια. Θα πει ότι η ομοσπονδία απέτυχε και το κάθε συνιστών κρατίδιο να αναλάβει αυτόνομα όλα τα κυριαρχικά του δικαιώματα.

-Είστε ένα κομματικό στέλεχος με δεκαετίες προσφοράς στην πλάτη σας. Είστε ικανοποιημένος με τον τρόπο που το κόμμα πορεύεται προς τις εκλογές; Συμφωνείτε ότι ο μεγάλος στόχος της ΕΔΕΚ είναι η συγκράτηση των ποσοστών και των εδρών του;

Η πραγματικότητα γιατί πάντα είμαι ειλικρινής, είναι ότι, αν συζητούσαμε πριν δύο χρόνια την πρόθεση και τους στόχους μας για το που έπρεπε να κινηθούμε στις εκλογές και μιλώ για την περίοδο μετά τις Ευρωεκλογές, θα έλεγα ότι ο στόχος και ο πήχης που θα έπρεπε να βάλουμε θα ήταν πολύ ψηλά και μιλώ για ποσοστά που θα ξεπερνούσαν το 7% με 8%.

Δυστυχώς έγιναν λάθη στον τρόπο που διαχειριστήκαμε διάφορα ζητήματα, που δημιούργησαν εσωστρέφεια και πλήγωσαν κόσμο. Ίσως να έγιναν και λανθασμένες κατά κάποιο τρόπο κινήσεις ή δόθηκαν λανθασμένα μηνύματα. Όλα αυτά, θα έλεγα πως βαδίζοντας προς τις εκλογές και βλέποντας τις δημοσκοπήσεις, δείχνουν ακριβώς ότι πολύ απέχουμε από τον στόχο που τέθηκε πριν δύο χρόνια.

Παρολαυτά το θέμα των δημοσκοπήσεων ήταν ένα θέμα που πάντα ως ΕΔΕΚ είχαμε πρόβλημα στην καταγραφή του αποτελέσματος από την άποψη ότι ο κόσμος της ΕΔΕΚ συσπειρωνόταν τον τελευταίο μήνα. Την ίδια όμως στιγμή αυτό δεν σημαίνει ότι θα είμαστε ικανοποιημένοι αν κρατήσουμε τα ποσοστά που είχαμε. Θεωρώ ότι η ΕΔΕΚ μέσα από πιο καλούς χειρισμούς, θα μπορούσε να διεκδικεί πιο καλό ποσοστό στο Κοινοβούλιο και λόγω των πολλών λαθών, τόσο της Κυβέρνησης όσο και των υπόλοιπων κομμάτων της αντιπολίτευσης. Παρόλο που αυτό το θέμα με πληγώνει και μου δημιουργεί ένα βάρος, θεωρώ ότι θα ενώσουμε και θα δώσουμε τις δυνάμεις μας όλες για να πετύχουμε τον στόχο.

Το μήνυμα που θέλω να στείλω είναι πως ανεξαρτήτως προσώπων, ανεξαρτήτως αν είναι ο Ηλίας ο Μυριάνθους ή οποιοσδήποτε άλλος μπροστά, αυτό δεν σημαίνει κάτι. Αυτό που έχει σημασία είναι το τι ως ΕΔΕΚ εκφράζουμε και τι θα είναι αυτό που πραγματικά ως σοσιαλιστικό κόμμα θα περάσουμε προς τους πολίτες, προς όφελος της ΚΔ και της κοινωνίας.

-Θεωρείτε ότι το σήριαλ με τον Δημήτρη Παπαδάκη θα επηρεάσει τα ποσοστά του κόμματος;

Αναμφίβολα έχει αφήσει ανοικτές πληγές η υπόθεση Παπαδάκη. Δεν είναι εύκολο αυτό το ζήτημα να κλείσει. Θεωρώ όμως ότι υπάρχουν οι φωνές και νομίζω ότι γίνονται κάποιες κινήσεις και σκέψεις, -μπορεί να μην είναι πριν τις εκλογές- αλλά ακούγονται οι διάφορες φωνές από τον κόσμο και θα έλεγα πως αυτές οι φωνές έχουν  ενταθεί ακόμη περισσότερο μετά την κηδεία του ιστορικού ηγέτη του κόμματος, που ουσιαστικά επιτάσσουν τη συστράτευση όλων των δυνάμεων της ΕΔΕΚ. Την ίδια στιγμή η ιστορία του γιατρού δημιουργεί και σε όλους εμάς που ακολουθούμε μια κληρονομιά και μια ευθύνη να σταθούμε στο ύψος των περιστάσεων.

Άρα όσο και να μας πλήγωσε η εξέλιξη με τη διαγραφή του Δημήτρη Παπαδάκη, με την εσωστρέφεια που δημιούργησε κτλ., νομίζω ότι σίγουρα θα πρέπει δούμε με ποιο τρόπο, όσο το δυνατό πιο σύντομα, θα αρχίσουμε να επουλώνουμε αυτές τις πληγές και να ξεκινήσουμε με ένα άλλο αέρα  για να επανακάμψουμε όσο το δυνατό καλύτερα στον χώρο της κεντροαριστεράς.

-Ανοίγετε ένα παράθυρο για επιστροφή του Δημήτρη Παπαδάκη;

Θα έλεγα ότι πρέπει να ανοίξει το παράθυρο Δημήτρη Παπαδάκη όπως πρέπει να ανοίξει και το παράθυρο πολλών άλλων στελεχών είτε γιατί αποστασιοποιήθηκαν, είτε γιατί τους ανοίξαμε εμείς από μόνοι μας την πόρτα να φύγουν. Άρα εγώ θεωρώ ότι οφείλουμε να κάνουμε τις απαραίτητες κινήσεις με ειλικρίνειά και πραγματική πρόθεση από όλες τις πλευρές, ώστε να μπορέσει το κόμμα να πάει ενδυναμωμένο στο μέλλον.

Δεν θέλω να επιρρίψω ευθύνες μόνο στη μια πλευρά, ή να ζυγίσω τις ευθύνες της κάθε πλευράς. Σε ένα διαζύγιο δεν φταίει η μια πλευρά μόνο. Δεν είναι άσπρο η μαύρο.  Αλλά την ίδια στιγμή θεωρώ ότι πρέπει να γίνουν ειλικρινείς κινήσεις που να επαναφέρουν τα στελέχη του κόμματος που με τον α ή β τρόπο έχουν βρεθεί εκτός. Θα πρέπει αυτά τα στελέχη να μπορέσουν να επαναδραστηριοποιηθούν για να δημιουργήσουμε ένα δυνατό σοσιαλιστικό κόμμα.

-Με βάση τα όσα μας είπατε βλέπετε και θέμα ηγεσίας στο κόμμα μετά τις εκλογές ή είναι νωρίς για τέτοιες συζητήσεις;

Το θέμα ηγεσίας είναι θέμα των στελεχών και αναλόγως του αποτελέσματος ο κάθε ένας αναλαμβάνει τις δικές του ευθύνες, σε όποια θέση κι αν βρίσκεται. Δεν είναι θέμα ηγεσίας μόνο, είναι θέμα όλων των ομάδων του κόμματος, ξεκινώντας από τις τοπικές επιτροπές, τις επαρχιακές, πηγαίνοντας στους αντιπροέδρους, αναπληρωτές, προέδρους κτλ.  Οι βουλευτές που είμαστε εν ενεργεία, σίγουρα θα κριθούμε και στις εκλογές αν μας θέλει ο κόσμος. Άρα οι πρώτοι που θα κριθούμε είμαστε εμείς που είμαστε ήδη μέσα. Από εκεί και πέρα ο κάθε ένας οφείλει, αναλόγως του αποτελέσματος, να πάρει τα εύσημα ή να αναλάβει τις ευθύνες του.

Εγώ καλώ όλο τον κόσμο, τους ΕΔΕΚιτες και τις ΕΔΕΚίτισσες ασχέτως αν είναι πληγωμένοι ή όχι να στηρίξουν και αυτή τη φορά το ψηφοδέλτιο της ΕΔΕΚ. Νομίζω ότι εκείνα που μας ενώνουν είναι πολύ πιο πολλά από εκείνα που μας χωρίζουν. Θεωρώ ότι αυτό είναι και κατά κάποιο τρόπο το καλύτερο ύστατο χαίρε προς τον γιατρό, προς τον Βάσο Λυσσαρίδη.