Το δημογραφικό πρόβλημα και μέτρα για την αντιμετώπιση του.

ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ

Είναι γεγονός και αποτελεί κοινή διαπίστωση ότι η χώρα μας γερνάει. Η υπογεννητικότητα σήμερα αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα θέματα και για αυτό εμείς θεωρούμε ότι κανένας δεν πρέπει να αμφισβητεί ότι το δημογραφικό πρόβλημα  θέτει σε κίνδυνο την αγορά εργασίας και  όλα τα ζητήματα κοινωνικής πρόνοιας και  κοινωνικής ασφάλισης.

Το προσδόκιμο του μέσου ευρωπαίου πολίτη προβλέπεται ότι στο μέλλον θα αυξάνεται κατά δυο χρόνια ανά δεκαετία. Αν αυτή η τάση επιβεβαιωθεί τότε αναμένεται ότι το 2060 το 32% του πληθυσμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) θα είναι άνω των 65 ετών σε σχέση με το ποσοστό του 19% που είχαμε το 2015 και αντίστοιχα, με το 13% που είχαμε το 1960. Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας η αναλογία εργαζόμενου και άνεργου πληθυσμού, δηλαδή ο βαθμός εξάρτησης των συνταξιούχων από τους εργαζόμενους, ήταν περίπου στο 1,05% στην ΕΕ το 2013, ενώ προβλέπεται με τις σημερινές τάσεις να αυξηθεί στο 1,36% το 2060. Επομένως χώρες που συνδυάζουν υπογεννητικότητα, υψηλό προσδόκιμο ζωής και χαμηλό δείκτη απασχόλησης θα αντιμετωπίσουν το μεγαλύτερο πρόβλημα.

Η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την δημογραφική γήρανση ξεκάθαρα προειδοποιεί ότι οι δημογραφικές αλλαγές θα προκαλέσουν σημαντικές μεταβολές στις κοινωνίες μας επηρεάζοντας την αλληλεγγύη μεταξύ των γενεών και υπονομεύοντας την ευημερία των μελλοντικών γενεών.

Είναι ένα πολυδιάστατο ζήτημα το οποίο επιδρά σε πολλές παραμέτρους της ζωής μιας χώρας όπως η οικονομία, η απασχόληση και το συνταξιοδοτικό σύστημα.

Σύμφωνα με στοιχεία της στατιστικής υπηρεσίας, το ποσοστό γονιμότητας στην Κύπρο το 2018 υπολογίστηκε στο 1,2. Ποσοστό πολύ πιο χαμηλό από το 2,10 που είναι αναγκαίο για να εξασφαλιστεί η αναπλήρωση του πληθυσμού. Το ποσοστό των παιδιών ηλικίας κάτω των 15 χρονών υπολογίζεται στο 16,1% καθώς και των ηλικιωμένων προσώπων ηλικίας 65 χρονών και πάνω σε σύγκριση με 22,3% και 11,3% αντίστοιχα το 2000 γεγονός που δείχνει γήρανση του πληθυσμού και στις εργάσιμες ηλικίες.

Όλες οι μελέτες που έχουν γίνει στην ΕΕ συγκλίνουν στην διαπίστωση ότι το δημογραφικό πρόβλημα δεν θα επιλυθεί ούτε μέσω των μεταναστευτικών ροών ούτε μέσω της αύξησης των γεννήσεων. Ακόμα και με διπλάσια ποσοστά μετανάστευσης το ποσοστό των ηλικιωμένων άνω των 65 ετών δεν θα υποχωρήσει κάτω από το 29%, ενώ εάν η γεννητικότητα αυξηθεί κατά 15% τότε το ποσοστό ατόμων τρίτης ηλικίας υπολογίζεται ότι θα είναι γύρω στο 30%.

ΘΕΣΕΙΣ

Με βάση λοιπόν τις πιο πάνω διαπιστώσεις και παραδοχές ,συμπεραίνουμε ότι η απασχόληση είναι αυτή που θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην αντιμετώπιση των δημογραφικών προκλήσεων και ιδιαίτερα στην βιωσιμότητα του συνταξιοδοτικού συστήματος. Συνδικάτα, εργοδότες και κυβέρνηση πρέπει να προχωρήσουμε σε τολμηρά βήματα που θα περιλαμβάνουν ριζοσπαστικές τομές τόσο στο κεφάλαιο της ενίσχυσης της απασχόλησης όσο και στο κεφάλαιο της κοινωνικής πρόνοιας και των απαραίτητων μεταρρυθμίσεων στο συνταξιοδοτικό σύστημα και στο μοντέλο κοινωνικής ασφάλισης της Κύπρου.

Οι πολιτικές ενεργούς γήρανσης επίσης σε μια εποχή που η ψηφιακή επανάσταση μεταβάλλει τα πάντα θα πρέπει στο μέλλον να αποτελέσει βασική και θεμελιώδη προτεραιότητα των κοινωνικών εταίρων και της πολιτείας.

Όταν η υπογεννητικότητα αποτελεί σήμερα ένα τεράστιο εθνικό θέμα για την πατρίδα μας, όταν έχουμε να αντιμετωπίσουμε ένα γείτονα που παρουσιάζει υπεργεννητικότητα, μια από τις άμεσες απαντήσεις μας θα είναι η διατήρηση της γεννητικότητας και του ελληνικού πληθυσμού σε ικανοποιητικό επίπεδο έτσι ώστε να μπορούμε να διεκδικήσουμε και μία δημοκρατική, δίκαιη και λειτουργική λύση στο κυπριακό πρόβλημα.

Η κοινωνική πολιτική αποτελεί τον πυρήνα των ενεργειών  ώστε να επιτευχθεί ισχυρή κοινωνική συνοχή μέσω της σμίκρυνσης της οικονομικής και κοινωνικής ανισότητας ανάμεσα στις ομάδες του πληθυσμού.

Ως Κ.Σ. ΕΔΕΚ εκτιμούμε και πιστεύουμε ακράδαντα πως η κοινωνική συνοχή αποτελεί το υπόβαθρό για μια ουσιαστική και μακροχρόνια οικονομική ανάπτυξη του κράτους, συμβάλλει στη δημιουργία συνθηκών δημοκρατικής και κοινωνικής σταθερότητας, οδηγεί στον περιορισμό  και στην αναστολή της ανάπτυξης ρατσιστικών προτύπων ή και ακροδεξιών αντιλήψεων και τάσεων και ενισχύει την ευημερία του λαού.

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ

Για να διασφαλιστεί η ευημερία του λαού και να επιτευχθεί η κοινωνική συνοχή καθώς και για την άμβλυνση του φαινομένου της υπογεννητικότητας, χρειάζεται να ληφθούν μέτρα που να ρυθμίζουν ζητήματα που αφορούν:

  • Την άμεση αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος αφού ο δείκτης γονιμότητας και αναπλήρωσης του πληθυσμού σήμερα βρίσκεται στο 1,32 %.
  • Η κοινωνική πρόνοια για τις νέες οικογένειες και η κοινωνική ασφάλιση είναι σημαντικές και μπορούν να παίξουν εν μέρει καθοριστικό ρόλο στη βελτίωση του δείκτη γονιμότητας. Σήμερα, η αναπόφευκτη γήρανση του πληθυσμού οδηγεί σε αυξημένες ανάγκες για κοινωνική ασφάλιση. Το ασφαλιστικό πρόβλημα συνδέεται άμεσα με την υπογεννητικότητα και τη μετανάστευση, για αυτό θα πρέπει να δοθεί έμφαση στην επίλυσή του.
  • Την εφαρμογή δημογραφικής πολιτικής και την οικονομική στήριξη νεαρών ζευγαριών και πολύτεκνων οικογενειών.
  • Η φτώχεια φαίνεται πως αποτελεί έναν ανασταλτικό παράγοντα για την βελτίωση του δείκτη γονιμότητας. Απαιτείται ο σχεδιασμός μιας σειράς μέτρων υπέρ της γέννησης παιδιών, που θα εξασφαλίζει ορισμένα ευνοϊκά κριτήρια για τους νεαρούς γονείς.
  • Επιδότηση απόκτησης δεύτερου και τρίτου παιδιού.
  • Αύξηση της πληρωμένης άδειας μητρότητας και της γονικής άδειας.
  • Επαναξιολόγηση των επιδομάτων για τα τέκνα και τους φοιτητές με ουσιαστική βελτίωση των χορηγήσεων και των εισοδηματικών κριτήριών από το δεύτερο παιδί και μετά .
  • Επαναφορά των φοιτητών ως εξαρτόμενα τέκνα .
  • Να εξεταστεί από το Υπουργείο Παιδείας και το Υπουργείο Εργασίας το ενδεχόμενο σε μεγάλες επιχειρήσεις να λειτουργήσουν τάξεις νηπιαγωγείου και βρεφονηπιακοί σταθμοί, ώστε τα παιδιά των εργαζομένων γονέων να μπορούν σε συνθήκες ασφαλούς φύλαξης να τυγχάνουν και της απαραίτητης μόρφωσης και εκπαίδευσης ή να δοθεί επιχορήγηση για ιδιωτικά νηπιαγωγεία αξιοποιώντας ευρωπαϊκά κονδύλια.
  • Τη δημιουργία υποδομών κοινωνικής και παιδικής φροντίδας και την εφαρμογή μέτρων και κινήτρων για διευκόλυνση της ένταξης των γυναικών στην αγορά εργασίας.
  • Την αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος με πολιτικές και έργα από τον οργανισμό ανάπτυξης γης.
  • Αναβάθμιση και επέκταση του θεσμού του ολοήμερου και θερινού σχολείου.
  • Τα οικογενειακά επιδόματα θα πρέπει να βρίσκονται σε μια συνεχή και σταθερή παροχή. Μόνο αν το επίδομα καλύπτει κάποιες βασικές ανάγκες των παιδιών και των γονέων θα μπορέσει να αποτελέσει κίνητρο για αύξηση της υπογεννητικότητας.
  • Δανειακές διευκολύνσεις σε στα νεαρά ζευγάρια , βάσει εισοδηματικών κριτηρίων.
  • Φορολογικές μειώσεις και φοροαπαλλαγή αναλόγως του αριθμού των παιδιών της οικογένειας.
  • Παροχή κινήτρων σε επιχειρήσεις για να προσφέρουν ευέλικτο και ελκυστικό ωράριο εργασίας σε μητέρες με μικρά παιδιά.
  • Κάλυψη όλων των εξόδων θεραπείας των άτεκνων ζευγαριών, μέσα από το ΓεΣΥ, για την απόκτηση παιδιών με σύγχρονες μεθόδους εξωσωματικής γονιμοποίησης.

 

01 Μαρτίου 2021